Nấm linh chi trong tự nhiên

NẤM LINH CHI TRONG THIÊN NHIÊN

Nấm linh chi trong tự nhiên

Linh chi (Ganoderma) là các loài nấm gỗ mọc hoang trong thiên nhiên, có hàng trăm loài khác nhau cùng họ nấm gỗ (ganodermataceae). Có 2 nhóm lớn là: Cổ linh chi và linh chi.

Cổ linh chi: Là các loài nấm gỗ không cuống (hoặc cuống rất ngắn) có nhiều tầng (mỗi năm thụ tầng lại phát triển thêm một lớp mới chồng lên). Mũ nấm hình quạt, màu từ nâu xám đến đen sẫm, mặt trên sù sì thô ráp. Nấm rất cứng (cứng như gỗ lim nên còn gọi là nấm lim).

Chúng sống ký sinh và hoại sinh trên cây gỗ trong nhiều năm (đến khi cây chết thì nấm cũng chết). Vì vậy các nhà bảo vệ thực vật xếp cổ linh chi vào nhóm các tác nhân gây hại cây rừng, cần khống chế. Cổ linh chi mọc hoang từ đồng bằng đến miền núi ở khắp nơi trên thế giới. Trong rừng rậm, độ ẩm cao, cây to thì nấm phát triển mạnh, tán lớn. Ở Việt Nam đã phát hiện trong rừng sâu Tây Nguyên có những cây nấm cổ linh chi lớn, có cây tán rộng tới hơn 1 mét, nặng hơn 40kg.

Tên khoa học: Ganoderma applanatum (Pers) Past. Cổ linh chi có hàng chục loài khác nhau.

Linh chi: Là các loài nấm gỗ mọc hoang ở những vùng núi cao và lạnh ở các tỉnh Tứ Xuyên, Quảng Tây, Quảng Ðông (Trung Quốc). Nấm có cuống, cuống nấm có màu (mỗi loài có một màu riêng như nâu, đỏ vàng, đỏ cam). Thụ tầng màu trắng ngà hoặc màu vàng. Mũ nấm có nhiều hình dạng, phổ biến là hình thận, hình tròn. Mặt trên bóng. Nấm hơi cứng và dai.

Tên khoa học: Ganoderma lucidum (Leyss ex Fr) Kart (Linh chi có rất nhiều loài khác nhau). Sách Bản thảo cương mục (in năm 1595) của Lý Thời Trân, đại danh y Trung Quốc đã phân loại linh chi theo màu sắc thành 6 loại, mỗi loại có công dụng chữa bệnh khác nhau:

- Loại có màu vàng gọi là Hoàng chi hoặc Kim chi.
- Loại có màu xanh gọi là Thanh chi.
- Loại có màu hồng, màu đỏ gọi là Hồng chi hay Ðơn chi hoặc Xích chi.
- Loại có màu trắng gọi là Bạch chi hay Ngọc chi.
- Loại có màu đen gọi là Huyền chi hay Hắc chi.
- Loại có màu tím gọi là Tử chi.

 VÀO RỪNG TÌM NẤM LINH CHI

Linh chi đỏ (xích chi) và linh chi đen (hắc chi) là những sản vật quý hiếm có trong các cánh rừng của huyện Kbang-đây cũng là vùng duy nhất của tỉnh có loài nấm quý. Tặng vật của rừng này đã mang lại khoản thu nhập đáng kể cho người dân địa phương.

Gian truân nghề hái nấm linh chi

Hai anh em người dân tộc Thổ Trương Ngọc Ninh (28 tuổi) và Trương Ngọc Tịnh (30 tuổi) được coi là những tay sành sỏi bậc nhất trong nghề hái nấm linh chi ở xã Sơn Lang. Cả một vùng rừng rộng hơn 15.000 ha của khu bảo tồn Kon Chư Răng nhưng họ thuộc như lòng bàn tay. Rừng rậm, dây leo và cây cỏ chằng chịt, muốn đi phải phát đường nhưng họ không bao giờ bị lạc.

 

Tai nấm linh chi rừng

Khả năng định hướng dựa vào những ngọn núi cao, cây cổ thụ khiến hai anh em còn hơn cả những chiếc máy định vị vệ tinh GPS hiện đại. Những cây nào đã và đang mọc linh chi ở khu vực này hai anh em đều biết rõ. Thông thạo rừng và nhiệt tình, nên khi chúng tôi ngỏ ý vào rừng hái nấm, ngần ngại nhưng Ninh và Tịnh cuối cùng cũng nhận lời.

Mùa mưa tháng 7 cũng là thời điểm gần cuối mùa linh chi. Để có thể tiếp cận với những cây nấm quý, chúng tôi phải vào tận vùng lõi của Khu bảo tồn Kon Chư Răng. Hai anh em Ninh dẫn những kẻ ưa mạo hiểm đến khu vực Trại Bò-nơi chăn thả gia súc lâu đời của người Bahnar trong rừng Kon Chư Răng, đây cũng là khu lán trại duy nhất của người dân trong vùng lõi khu bảo tồn này. Quãng đường ước chừng chỉ 15 km, nhưng để đến được đây, phải vượt cả chục ngọn núi cao, đánh vật với hàng trăm vũng lầy, mất hơn 2 giờ đi bằng xe máy.

Từ khu vực Trại Bò, bỏ lại xe máy, chúng tôi phải lội bộ giữa rừng cây cổ thụ của Khu bảo tồn Kon Chư Răng. Theo Ninh thì ở khu vực rừng này, linh chi mọc trên 3 loài cây chủ yếu là ràng ràng, de và dẻ. Đặc tính của chúng là chỉ mọc trên những cây đã chết đứng, không bao giờ mọc trên thân cây còn sống. Nếu cây chết đã ngã đổ cũng rất ít khi có linh chi, nếu có chỉ loe nghoe một hai tai nấm.

Trong 3 loại cây hay có nấm linh chi thì cây ràng ràng là linh chi ưa mọc nhất, có khi tới hàng trăm tai nấm chen nhau trên thân cây ràng ràng đã chết. Việc thu hái diễn ra trong nhiều năm, cho đến khi cây mục nát và ngã đổ. Khi thu hái, con người luôn để lại một phần chân nấm để có nguồn thu cho những mùa sau. Tịnh nói: “Chỉ cần để lại phần gốc, có mưa linh chi sẽ tiếp tục mọc lên, hoặc sau khi thu hái, chặt nhiều nhát vào thân cây-những chỗ nấm chưa mọc-năm sau ở những chỗ đó sẽ mọc những tai nấm mới”.

Hơn nửa ngày lội bộ trong vùng lõi khu bảo tồn, đôi chân chúng tôi như muốn rụng rời. Mọi người có vẻ đã thấm mệt. Chiến lợi phẩm cũng chỉ được vài ba tai linh chi đỏ. Tuy nhiên, suốt hành trình đi tìm loài nấm quý, anh em chàng trai người Thổ chỉ chúng tôi rất nhiều tai linh chi mới mọc, bé xíu như chiếc nấm rơm trên các thân cây chết, nhưng tuyệt không động vào, chỉ ngắm nghía đánh dấu. Ninh nói: “Đây là nguồn thu nhập chính của chúng tôi những năm sau, phải chờ chúng lớn mới có giá trị, nhiều người không biết hái cả nấm nhỏ rất phí”.

Nhìn đồng hồ biết đã về chiều nhưng ở giữa rừng, không gian như ngưng đọng. Chỉ có sự ẩm ướt và lũ vắt liên tục làm phiền. Một vài người trong đoàn bị vắt cắn nhưng đó là chuyện thường ngày với những người đi rừng. Ninh kể: “Ban đầu chưa quen với rừng núi Kbang, tôi thường bị những con vắt “chúa” cắn- chúng lớn gấp 3-4 lần những con bình thường, bám vào người là len lỏi vào những chỗ “hiểm” để hút máu, để lại vết cắn 1-2 năm sau mới hết ngứa. Muỗi rừng ở khu vực này cũng khác thường, chúng lớn gấp đôi, gấp ba các loại muỗi nhà, có thể chích xuyên cả một lớp quần áo và đa số chúng đều gây sốt rét.
 

Trèo cây hái nấm

Nhưng nguy hiểm nhất với người đi rừng hái nấm là bất cứ khi nào cũng có thể gặp rắn độc, các loại bẫy thú như bẫy hầm, bẫy ngàm, bẫy rút của người đi săn”. Tuy nhiên, gắn bó với nghề hái nấm đã chục năm nay nên anh em Ninh có đủ kinh nghiệm để phát hiện những chỗ có bẫy để tránh. Tuy vậy, không ít người hái nấm đã dính bẫy, không thể tiếp tục công việc.

Theo Ninh, nghề hái nấm linh chi đang ngày càng khó khăn. “Khoảng chục năm trước, khi nấm linh chi mới được biết đến ở vùng này, giá bán thấp nên ít người thu hái, có ngày hai anh em hái được đến nửa tạ. Càng ngày, giá linh chi càng cao, người đi lùng hái càng nhiều, nấm chưa kịp lớn đã bị hái khiến lượng linh chi ngày càng ít đi. Dù thông thuộc rừng nhưng đến giờ, có ngày hai anh em cũng chỉ hái được vài ba kg, nhiều lúc thấy linh chi còn quá nhỏ, chúng tôi tiếc mà không nỡ hái, chịu lỗ tiền xăng xe chuyến đó để chờ nấm lớn hơn”- Ninh bộc bạch.

Dược liệu quý đi về đâu?

Mùa nấm linh chi cũng là mùa mua bán tấp nập của thương lái. Linh chi đỏ là loại nấm còn khá phổ biến trong những cánh rừng ở Kbang, giá bán khoảng 30.000-120.000 đồng mỗi kg tươi, tùy vào kích thước tai nấm nhỏ hay lớn. Còn loại linh chi đen thì số lượng ít hơn và giá bán cũng cao vượt trội với mức 300.000-500.000 đồng mỗi kg tươi. Sau khi mua và phơi khô (2 kg tươi được 1 kg khô), thương lái địa phương bán ra tại chỗ cho du khách với giá 150.000-400.000 đồng mỗi kg đối với linh chi đỏ và 1 triệu đồng-1,2 triệu đồng đối với linh chi đen.

Bà Cao Thị Hồng- thôn Điện Biên, một trong những thương lái đầu tiên ở xã Sơn Lang tiến hành mua nấm linh chi cho biết, bà bắt đầu mua linh chi hàng chục năm trước. Giá mua thời điểm đó chỉ 3.000-5.000 đồng/kg. Cao điểm là năm 2005 bà mua được hơn 1 tấn nấm linh chi (đã phơi khô), còn bình quân hàng năm mua khoảng 5-6 tạ. Bà kể: “Cây nấm linh chi lớn nhất tôi từng mua được nặng trên 15 kg, đó là vào năm 2007. Lẽ ra giá của nó chỉ 40.000 đồng/kg nhưng tôi đã mua cao gấp 10 lần, sau đó bán cho khách với giá 600.000 đồng/kg. Những cây nấm to như thế hiện nay hầu như không còn. Khoảng 2 năm trở lại đây, nguồn linh chi đã cạn kiệt, nhiều lắm cũng chỉ mua được 1-2 tạ khô/năm”.
 

Nhiều tài liệu quý về dược liệu đều nói đến tác dụng của linh chi đỏ và linh chi đen-hai loại linh chi phổ biến ở rừng Kbang. Chúng có tác dụng rất tốt trong việc chống và phòng ngừa ung thư, chữa trị ung bướu, giải độc gan, điều trị gout (gút) rất tốt. Riêng linh chi đỏ Kbang, có giá trị ngang các loại linh chi đỏ của Hàn Quốc đang bán ở thị trường với giá khoảng 1 triệu đồng -1,5 triệu đồng/kg. Còn linh chi đen, được coi là cực hiếm và đắt gấp nhiều lần. Nhưng những người hái nấm và cánh thương lái địa phương hầu như chỉ hiểu lờ mờ về tác dụng của loài nấm được xem là “thượng dược” này.

Bà Hồng cũng cho biết, ngoài một số bán cho khách vãng lai thì toàn bộ linh chi mua được đều bán cho các đầu nậu ở thị trấn Ka Nak, rồi các đầu nậu này bán cho thương lái phía Bắc hoặc bán trực tiếp cho thương lái nước ngoài (chủ yếu là thương lái Trung Quốc).

Nơi mua bán linh chi tấp nập nhất huyện Kbang hiện nay là trung tâm xã Sơn Lang. Tại đây có 5 cơ sở mua nấm, thu gom gần như toàn bộ lượng nấm bà con địa phương ở các xã phía Bắc của huyện như Đak Rong, Krong, Kon Pne thu hái được từ các cánh rừng Kon Ka Kinh, Kon Chư Răng. Ông Nguyễn Văn Thành-chủ một cơ sở mua nấm linh chi tại trung tâm xã Sơn Lang cho biết, bình quân mỗi ngày ông mua được khoảng 20 kg nấm linh chi tươi, chủ yếu bán lại cho các cơ sở mua ngoài trung tâm huyện như Chín Mỹ, Toàn Hà. “Thỉnh thoảng, có cả thương lái người Trung Quốc đi cùng thương lái ở huyện vào xã mua với số lượng lớn”- ông nói.

Tuy nhiên, theo thông tin từ một số người dân và cán bộ ở huyện Kbang, lâu lâu sẽ có các đầu nậu ở Hà Nội vào tận huyện Kbang để thu gom nấm linh chi và các loại nấm khác. Số nấm này sẽ được xuất sang Trung Quốc để làm dược liệu. Thương lái Trung Quốc thỉnh thoảng cũng theo các thương lái địa phương đến từng cơ sở mua hàng chục tấn nấm mang ra khỏi huyện. Nguồn dược liệu tự nhiên, quý hiếm của địa phương không rõ đi về đâu.

Nếu các loại nấm linh chi ở Kbang được thu hái, chế biến và được phát triển thành thương hiệu, đăng ký nhãn hiệu tập thể và chỉ dẫn địa lý, chúng có tiềm năng rất lớn để trở thành một thương phẩm có giá trị cao, vươn tới những thị trường tiềm năng như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc… sẽ mang lại khoản thu nhập gấp nhiều lần hiện nay cho người dân địa phương.

Hoàng Ngọc-Nguyễn Bắc  

Read More

Trồng nấm linh chi trên thân gỗ

TRỒNG LINH CHI TRÊN CÂY THÂN GỖ

Người ta trồng Linh Chi thường theo ba phương pháp chính: cấy trên các khúc gỗ, cấy trong chai lọ hay ống nghiệm, và cấy trong bồn lớn. Trong ba mươi năm qua, nhiều cuộc thí nghiệm đã được tiến hành để tìm xem phương pháp nào hiệu quả nhất và gặt hái được loại phẩm chất tốt hơn cả.

Thay vì sử dụng mùn cưa hoặc các phế phẩm nông nghiệp để làm nguyên liệu trồng nấm linh chi theo cách truyền thống, Trung tâm KH&SX Lâm nông nghiệp Quảng Ninh đã nghiên cứu và ứng dụng thành công giải pháp sử dụng gỗ khúc, tận dụng khai thác từ rừng trồng để nâng cao hiệu quả nuôi trồng nấm linh chi ở các khu vực miền núi trong tỉnh.

Chị Phạm Thị Vui, tác giả của giải pháp cho biết: "Nếu trồng nấm linh chitheo cách truyền thống sử dụng mùn cưa hoặc các phụ phẩm nông nghiệp thì cây nấm không được to, vị đắng của nấm cũng không cao. Đặc biệt ở các khu vực miền núi lại khó kiếm mùn cưa theo đúng yêu cầu. Chính vì vậy chúng tôi đã nghiên cứu và thử nghiệm giải pháp trồng nấm linh chi sử dụng gỗ khúc thay vì mùn cưa, phế phẩm nông nghiệp như trước". Chị Vui cũng cho biết, trồng nấm trên gỗ khúc, cây nấm sẽ to hơn, vị đắng của nấm thành phẩm cũng cao hơn làm tăng giá trị của nấm thương phẩm. Giải pháp lại tận dụng được nguồn gỗ khúc thừa và rất sẵn ở các khu vực miền núi.

Phương pháp trồng

Giải pháp sử dụng gỗ có đường kính cây từ 15-20cm được xử lý thanh trùng để đảm bảo gỗ khúc trước khi đưa vào trồng hoàn toàn sạch bệnh. Sau đó, nấm giống được cấy vào giữa thân bằng khoan hoặc chẻ ra làm đôi. Toàn bộ những thân cây đã được cấy giống được ủ trong những phòng bảo ôn qua mùa đông từ tháng 11 đến tháng 5 năm sau, lúc đó hệ sợi nấm đã lan đầy các khúc gỗ. Các khúc gỗ được đưa vào những nhà trồng nấm được phủ những màn nhựa hoặc đặt trên mặt đất và được phủ một lớp đất trên bề mặt; có thể rải lên một lớp phân hữu cơ mỏng, đảm bảo độ ẩm luôn luôn được giữ vào khoảng 85-90%. Sau một thời gian mầm nấm mọc lên từ thân gỗ dưới đất tạo thành cuống nấm và tăng trưởng ngang tạo quả thể, quả thể (tai nấm) tăng trưởng ngày càng to đến cuối tháng 10, đầu tháng 11 thì thu hoạch. Tai nấm lớn trọng lượng khô mỗi tai có thể từ 200g-400g. Thời gian ủ nấm qua mùa đông là 6 tháng và thời gian để hình thành và tăng trưởng quả thể là khoảng 6 tháng, chu kỳ sản xuất là từ 11-12 tháng.

Được biết, Trung tâm đã ứng dụng thành công trên các loại gỗ không có tinh dầu, gỗ mềm, các cây thuốc thuộc họ thân thảo và đang nghiên cứu trồng nấm linh chi trên gỗ lim. Giải pháp đã được ứng dụng trong thực tế tại các khu vực miền núi trên địa bàn tỉnh gần một năm nay và được người trồng nấm đánh giá cao.

Một trong những nguyên tắc quan trọng là phải làm sao cho cây nấm càng gần thực tế càng tốt chứ không quá nhân tạo. Ở Nhật người ta dùng loại gỗ sồi (oak) tên là Kashi và Kunugi còn ở Việt Nam thì dùng cây cao su. Người Nhật đã tìm ra một phương pháp tương đối hoàn hảo, gọi là phương pháp MIKEI, là phương pháp trồng Linh Chi đỏ thông dụng nhất. Phương pháp này do gia đình họ Mayasumi, một gia đình đã có quá trình chuyên về trồng nấm trong hơn một trăm năm qua, thực hiện. Người ta tháp một mảnh Linh Chi vào cây gỗ, sau đó đem cả khúc gỗ vào trong nhà kính, được kiểm soát tinh vi bằng máy móc để giữ cho mọi điều kiện nảy mầm luôn luôn tối hảo.

Thu hoạch đúng mùa

Mọi loại thực vật đều có một cao điểm để thu hoạch, là thời kỳ tập trung cao độ mọi năng lực, theo lý luận Ðông phương là đầy đủ tinh khí thần. Thời kỳ này là thời kỳ thu hoạch thích hợp nhất, và cũng chính là lợi điểm của việc trồng Linh Chi vì người ta có thể tính toán được thời khắc. Chỉ có những cây nấm tốt nhất, hình trái thận mới được thu hoạch.

Bào chế đúng cách

Linh Chi có khả năng chống lại bệnh tật cao hơn cả khi được dùng tươi, và đó là lợi ích mà người ta muốn khai thác. Vì thế, việc bào chế để Linh Chi giữ được công năng đó là một điều cần thiết. Ðể cho khỏi mục nát, nhà trồng tỉa phải xấy khô nhưng phương pháp xấy, tàng trữ và bảo trì phải được thi hành đúng cách. Phương pháp mới nhất là hấp Linh Chi bằng nhiệt độ thấp (80o C) trong ba tới bốn giờ cho bốc hết hơi nước còn trong cây nấm. Sau đó nấm được xay thành bột và ninh trong nước để rút hết tinh túy ra. Nước cốt đó lại được đun sôi ít nhất ba lần và dùng phương pháp chân không để xấy khô, làm thành viên hay đóng chai.

Read More

Hoàng chi (nấm linh chi vàng)

NẤM LINH CHI VÀNG

Nấm linh chi vàng

Nấm linh chi vàng là thảo dược quý được sử dụng từ thời xa xưa. Đây là loại nấm được sử dụng phổ biến nhất, có nhiều công dụng với sức khỏe con người. Trong đó, công dụng chính là giúp tăng cường sức khỏe, giải độc gan, chống viêm nhiễm dị ứng, giảm các biến chứng của tiểu đường, huyết áp, tim mạch, bệnh xương khớp, ngoài da, tốt cho cả người mới ốm dậy, người mắc bệnh nan y, ung thư….

Nấm linh chi vàng có thể sử dụng nhiều cách khác nhau như nấu canh, ngâm rượu, sắc nước uồng, pha trà…tùy vào đối tượng có thể lựa chọn cách sử dụng phù hợp.

CÔNG DỤNG:

- Hồi phục nhanh cho người gầy (ốm) hoặc sau khi mổ.

- Dùng khi suy nhược cơ thể, chậm mọc tóc, kém ăn, khó tiêu hóa, da sần ở đàn ông, nám da ở phụ nữ…các bệnh ở phụ nữ thời kỳ mãn kinh.

- Giúp điều hoà Ổn định huyết áp nhanh, giảm Cholesterol đáng kể sau 2 tháng.

- Thải độc, mát gan, chống dị ứng, chống ngộ độc chì, kim lọai nặng.

- Với người già: Giúp không bị đi tiểu đêm, tăng thính lực, tăng trí nhớ, hỗ trợ tốt cho người tiền đình.

- Nâng cao khả năng miễn dịch cho người tiểu đường, ung thư, HIV.

- Chống nhiễm mỡ sơ mạch , sơ gan , giảm cholesteront trong máu , trị loét dạ dày tá tràng , giải độc gan thận , chữa bệnh tiểu đường , viêm gan siêu vi , đau khớp nhức mỏi , chữa chứng mất ngủ , suy nhược thần kinh do tai biến , ổn định thần kinh khi bị sốc mạnh , trị nám , trị mụn , làm đen và mượt tóc (do tác dụng giải độc mạnh đem lại)

Đặc biệt : ngăn chặn những tế bào gốc phát triển tự do ( như: ung thư , bướu cổ……). Làm chậm phát triển khối u sơ.

- Các sản phẩm Linh Chi bổ như Nhân Sâm, tác dụng chậm hơn sâm, nhưng chậm chắc, từ từ và tác dụng kéo dài hơn Nhân Sâm, với bệnh huyết áp và bệnh ung thư Linh Chi tốt hơn hẳn Nhân Sâm.

- Làm đẹp da, chống béo phì…Điều hoà kinh nguyệt, làm da dẻ hồng hào chống các bênh ngoài da như dị ứng, trứng cá.

- Rất tốt cho cơ thể, nhất là trong việc giải độc trong GAN, ngăn ngừa sự phát triển của tế bào ung thư.

- Uống Linh Chi dài ngày không có độc tính và không có hại cho sức khỏe, hoàn toàn không có tác dụng phụ.

Chú ý thêm:

Nấm Linh Chi vàng được dùng tốt nhất vào buổi sáng lúc bụng đói. Uống nhiều nước làm tăng công hiệu của nấm Linh Chi vàng vì giúp cơ thể thải ra những chất độc. Linh chi có vị đắng nên khi đun có thể cho thêm cam thảo hoặc táo tàu sẽ dễ uống hơn.

 CÁCH SỬ DỤNG VÀ CHẾ BIẾN 

Tùy mục đích sử dụng và tùy sở thích mỗi người mà có thể chọn những cách dùng sau:

Cách 1: Thái lát:

Cách này phổ biến nhất: mua dưới dạng thái lát để dùng 

* 1. 50g Linh chi dùng được cho 10 người. Cho 50g Linh chi vào ấm đun cùng với 1.000cc nước, đun khoảng 2~3 phút rồi tắt lửa. Để ngâm như vậy trong vòng 5 phút rồi đun tiếp khoảng 30 phút bằng lửa nhỏ. Đun đến khi nước cạn còn khoảng 800cc thì ta được nước đầu tiên.

* 2. Đun nước 2 và nước 3: Sau khi được nước đầu lấy lát Linh chi ra dùng kéo cắt nhỏ (khoảng 1cm) rồi đổ nước vào đun như khi lấy nước đầu. Đổ lẫn nước đầu nước 2 và nước 3 để được 2.400cc nước linh chi rồi cho vào bình và bảo quản trong tủ lạnh.
* 3. Cách dùng: Một ngày 240cc chia thành 80~120cc dùng làm 2~3 lần.
* 4. Sau khi được nước 3 lấy bã Linh chi phơi khô đun lấy nước 4 hoặc dùng để tắm, rất tốt cho da và tóc.

Cách 2:Nghiền thành bột: (Linh chi rất khó nghiền vì sẽ bông lên)
* Cho vào tách hãm bằng nước thật sôi trong 5 phút sau đó uống hết cả bã.
* Có thể làm người dùng hơi khó chịu vì sự không tan của nó, nhưng đây là cách dùng tốt nhất theo khuyến cáo của các nhà khoa học

Cách 3 - Uống dạng Trà: Nghiền Nấm Linh Chi vàng thành bột, bọc túi vải cho vào ấm hãm uống như uống trà hoặc cho vào tách hãm bằng nước thật sôi trong 5 phút sau đó uống hết cả bã.

Cách 4 - Ngâm rượu: Nấm Linh Chi vàng  để nguyên chiếc hoặc thái lát, ngâm với rượu mạnh khoảng 20 ngày. Nên uống rượu ngâm Linh Chi vào buổi tối, mỗi ngày 1 đến 2 chén. 

Cách 5 - Uống thay thế nước: Cho Linh Chi thái lát mỏng vào phích nước nóng và để một giờ, sau đó uống dần trong ngày. 

Cách 6 - Nấu canh súp: Nấm Linh Chi vàng lấy nước nấu các loại canh thịt hoặc súp dùng làm thức ăn bồi bổ cho người mới ốm dậy và người già yếu. 

Cách 7-Dùng Nấm Linh Chi vàng để dưỡng da: Nấm Linh Chi nghiền nhỏ, trộn với mật ong làm mặt nạ dưỡng da, bã Linh Chi có thể đun làm nước tắm cho da dẻ hồng hào. 

Cách 8 :Có thể kết hợp với một số vị thuốc khác để chữa bệnh: 

- Chữa viêm gan, mật: cho thêm Nhân trần hoặc Actiso. 

- Điều dưỡng cơ thể: cho thêm Nhân sâm, Tam thất 

- Chữa dị ứng, Ho: Cho thêm kinh giới, ngân hoa

Read More

Hồng chi (nấm linh chi đỏ)

NẤM LINH CHI ĐỎ

Nấm linh chi đỏ

CÔNG DỤNG:

Chỉ có 6 loại nấm linh chi được nghiên cứu tường tận về khả  năng trị liệu của chúng, đó là nấm linh chi đỏ, đen, xanh da trời, trắng, vàng và tím. Trong 6 loại này, linh chi đen và đỏ được coi là có tác dụng trị liệu tốt nhât và được dùng nhiều nhất trên thế giới hiện nay.

Trong 2 loại  này, nấm LINH CHI ĐỎ được chứng minh là tốt nhất cho sức khỏe vì nó thúc đẩy sự làm việc của hệ thống miễn dịch, làm tăng sự hoạt động của cơ thể và chống lão hóa. Còn nấm đen thường được bán trong các tiệm thuốc đông dược. Loài nấm này có nhiều kích cỡ. Thường các tay nấm trưởng thành có đường kính 6 inches nhưng cũng có nhưng tay nấm có được kính đến 10 inches.

Phần lớn các sản phẩm giới thiệu là “từ thiên nhiên” được làm bằng nấm linh chi đen. Được coi như là một dược thảo bổ dưỡng nhưng nấm linh chi đen không có giá trị bằng linh chi đỏ vì nó không chứa nhiều Polysaccharides bằng nấm linh chi đỏ.

Nấm linh chi được coi là dược thảo siêu hạng  bởi vì con người có thể dùng nó lâu dài với số lượng lớn mà vô hại.Trong khoảng 2.000 năm qua con người vẫn không tìm ra được tác dụng phụ nào của nấm linh chi. Tuy nhiên những người quá nhạy cảm cũng có thể gặp một vài triệu chứng như cảm thấy hơi khó tiêu, chóng mặt, hay ngứa ngoài da trong thời gian đầu dùng. Nguyên nhân là do phản ứng mạnh của cơ thể bài tiết những chất độc có từ thức ăn và chứng tỏ tác dụng tốt của nấm linh chi. Những người này sẽ trở lại bình thường sau một thời gian.

Thông thường, người ra có thể nhận thấy công hiệu từ 10 ngày tới 2 tuần sau khi dùng nấm linh chi. Và nếu được dùng liên tiếp trong 2 tháng sẽ cảm nhận được kết quả tuyệt vời của nấm linh chi.

Nấm linh chi có thể được cho mọi lứa tuổi, kể cả trẻ em và phụ nữ mang thai hoặc dùng bất cứ lúc nào kể cả khi không bị  bệnh. Lợi ích nhất nó là nâng đỡ và kiến tạo hệ thống miễn dịch. Vì vậy, nấm cũng rất có lợi cho một người khỏe mạnh. Tuy nhiên tốt hơn hết nên hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi dùng.

Công dụng của nấm linh chi: Ổn định huyết áp, phòng ngừa và hỗ trợ điều trị ung thư, giải độc gan, hiệu quả tốt với các bệnh về gan như viêm gan, xơ gan, gam nhiễm mỡ..., nâng cao sức đề kháng, phòng trừ  bệnh tật, phòng chữa bệnh tiểu đường, ngăn chặn quá trình làm lão hóa, giúp cơ thể tươi trẻ, chống ung thư tuyến tiền liệt, chống đau đầu và tứ chi, giảm mệt mỏi... Ngoài ra linh chi giúp làm sạch ruột, chống táo bón mãn tính và tiêu chảy. Đối với các bệnh về hô hấp, nấm hiệu quả tốt tới 80% giúp bệnh thuyên giảm và khỏi hắn ở các chứng viêm phế quản dị ứng, hen phế quản, chống béo phì..

Cụ thể:

- Tác dụng chống ung thư: Chất germanium ngăn chặn  ưng thư trong cơ thể vì nó loại trừ  và kìm hãm sự tăng trưởng của tế bào ung thư làm sản sinh phong phú các loại vitamin, chất khoáng, đạm cần cho cơ thể.

- Đối với hệ bài tiết: Nhóm sterois trong nấm linh chi có tác dụng giải độc gan, bảo vệ  gan ngừng tổng hợp cholesterol, trung hòa vi rút ức chế  nhiều loại vi khuẩn gây bệnh nên có hiệu quả tốt đối với bệnh về gan mật như viêm gan, xơ gan, gan nhiềm mỡ

- Phòng chữa bệnh tiểu đường: Nấm có chất Polysacchanride làm khôi phục tế bào tiểu đảo tuyến tụy và từ đó thúc đẩy quá trình tiết insulin, cải thiện cơ bản nhiều năng insulin (là nguyên nhân chín gây ra bệnh đái đường) làm giảm đường huyết trong máu người mắc bệnh tiểu đường.

- Tác dụng với da: Giúp cơ thể bài tiết các độc tố trong cơ thể, có tác dụng loại bỏ các sắc tố lạ trên da làm cho da dẻ đẹp, hồng hào, chống các bệnh ngoài da như dị ứng, trứng cá.

- Đối với hệ thần kinh: Làm giảm mệt mỏi, trấn tĩnh, hỗ  trợ thần kinh. Giúp thư giãn thần kinh, làm giảm  ảnh hưởng của Caffeine và làm thư giãn bắp thịt. Dùng nấm linh chi để trị chứng đau đầu, mất ngủ, thần kinh suy nhược, stress gây lo âu căng thẳng sẽ có hiệu quả tốt.

- Trên hệ miễn dịch: Tăng cường hoạt động của hệ  thống miễn dịch và kháng siêu vi, giúp cơ thể  luôn tươi trẻ và tăng tuổi thọ. Trong điều trị  viêm gan siêu vi, nấm linh chi có tác dụng nâng cao hoạt tính của đại thực bào và lympho bào nhờ  tăng chức năng sản xuất interferon trong cơ thể. Làm sản sinh phong phú các loại vitamin, chất khoảng, chất đạm cần thiết cho cơ thể.

- Tác dụng chống dị ứng nhờ các Acid Ganoderic. Nấm linh chi tác dụng như một chất oxy hóa khử  các gốc tự độc trong cơ thể chống lão hóa, chống ung thư, bảo vệ và chống ảnh hưởng của  các tia chiếu xạ. Nấm cũng có tác dụng giúp cơ  thể thoải loại nhanh các chất độc kể cả các kiềm loại nặng.

- Đối với hệ tuần hoàn: Chống nhiễm mỡ, xơ mạch và các biến chứng (bệnh xơ vữa động mạch vành). Có tác dụng đặc biệt trong việc loại trừ chất cholesterol trong máu và các thành mạch, trợ tim, lọc sạch máu, làm giảm cholesterol, giảm xơ cứng thành động mạch, thúc đẩy quá trình lưu thông máu, tăng cường tuần hoàn máu.

Làm giảm huyết áp, điều hòa và  ổn định huyết áp, có tác dụng rất tốt cho những bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường kèm theo huyết áp cao. Giảm mệt mỏi, hỗ trợ thần kinh, chống đau đầu và tứ chi, điều hòa kinh nguyệt.

- Đối với tiêu hóa: Linh Chi làm sạch ruột, thúc đẩy hệ  tiêu hóa, nên chống táo bón mãn tính và tiêu chảy.

 CÁCH CHẾ BIẾN NẤM LINH CHI ĐỎ

* Với gần 200 hoạt chất, Nấm Linh Chi được coi là một thuốc bổ tổng thể với các tác dụng như hỗ trợ chức năng thần kinh, Dọn dẹp các gốc tự do, Giải độc và bảo vệ gan, làm giảm viêm, chống dị ứng…Nấm Linh Chi đặc biệt là nấm Linh Chi đỏ được coi là thần dược cho sức khỏe.

* Có nhiều cách chế biến nấm Linh Chi đỏ khác nhau nhưng mỗi cách sẽ đòi hỏi bạn phải thật cẩn thận và tỉ mỉ nếu không bạn có thể vô ý làm nấm mất đi chất dinh dưỡng quý giá này. Nấm linh Chi đỏ thường được sử dụng dưới dạng khô để bảo quản tốt hơn, Liều dùng nấm linh chi đỏ thông thường là 10g khô /người /ngày, nếu nấu cho 2 người hoặc 3 người cùng uống, ta cứ thêm theo liều lượng gợi ý như trên.

Các cách chế biến Nấm Linh Chi đỏ phổ biến sau:

I./ Nấm linh chi đỏ thái lát hay sắt thành từng miếng mỏng:

Linh chi thái lát

1./ Nấu Nấm Linh Chi đỏ thái lát với nước:

* Đây là cách tốt nhất và thông dụng nhất được khuyến khích sử dụng vì chiết xuất được tối đa hàm lượng các chất có trong nấm linh chi đỏ.

Chuẩn bị: 10 g nấm Linh Chi khô thái lát, 1 lít nước lạnh.

* Cách chế biến: bạn cho 10g nấm linh chi đỏ thái lát và 1 lít nước lạnh vào nồi, đun sôi rồi để nhỏ lửa trong 20 phút, để nguội là uống được. Tùy theo sở thích mà bạn có thể thêm đường, mật ong, cam thảo hoặc atiso cho dễ uống.

* Bạn có thể uống nóng hoặc lạnh thay nước nước uống hàng ngày.

* Đun lấy nước 2 và nước 3: Sau khi dùng được nước đầu bạn lấy lát Linh chi đỏ ra dùng kéo cắt thành từng miếng nhỏ khoảng 1cm rồi tiếp tục đổ nước vào đun như khi lấy nước đầu. Tiếp tục đun lấy nước lần thứ 3, để được tổng cộng 2.400cc nước linh chi đỏ rồi bạn để nguội sau đó cho vào bình và bảo quản trong tủ lạnh dùng uống dần.

2./ Ngâm Nấm Linh Chi đỏ thái lát trong bình giữ nhiệt hoặc bình thủy:

* Cách dùng này khuyến khích sử dụng cho những người bận rộn có ít thời gian, bạn chỉ cần bỏ một phần (khoảng 10g) nấm linh chi đỏ đã thái lát vào bình giữ nhiệt hoặc bình thủy, cho nước nóng vào rồi đậy kín nắp lại. Sau đó bạn có thể đi làm việc, bỏ vào túi mang tới công sở, tới trường, tới nơi là bạn đã có một bình nấm linh chi thơm ngon dùng uống cả ngày, bồi bổ sức khỏe cho cả ngày làm việc và học tập.

=> Chú ý: bạn có thể dùng nấm xay dạng bột càng tốt. Ngoài ra bạn có thể thêm vào 3 lát cam thảo hoặc atiso hoặc mật ong, hoa cúc… để thêm mùi vị cho dễ uống tùy thích.

* Sau khi uống hết bạn lại châm thêm nước sôi vào uống nhiều lần cho đến khi nhạt mùi.

II./ Nấm linh chi đỏ nghiền thành bột pha như trà để uống:

Linh chi nghiền bột

* Cách dùng nấm linh chi đỏ này thuận tiện và thích hợp dùng để đãi khách đến nhà, bởi vì nấm linh chi xay thành bột để chất trong linh chi chiết xuất ra tốt hơn vì nước hãm trong bình trà không nóng như nấu trên bếp hay trong bình giữ nhiệt.

* Bạn tiến hành cho 10 g nấm Linh Chi khô xay bột vào bình trà rồi cho nước sôi vào. Đậy nấp kín tầm 10 phút sau đó dùng uống từ từ. Uống hết bạn lại châm thêm nước sôi vào uống cho đến khi nhạt mùi.

* Bạn có thể thêm vào vài lát cam thảo, hoặc atiso hoặc hoa cúc để tạo hương vị và dễ uống. Ngoài ra để thêm vị ngọt thì bạn dùng 2 muỗng mật ong thêm vào sau khi nấu xong, khi uống bạn rót trà nấm linh chi đỏ ra ly, rồi cho vào 2 muỗng mật ong , sau đó khuấy đều lên uống.

III./ Nấm Linh Chi đỏ ngâm rượu uống:

Rượu linh chi

* Đây cũng là một cách dùng nấm linh chi đỏ rất hay, vì các chất trong nấm linh chi đỏ được chiết xuất tối đa trong môi trường etylen. Bên cạnh đó rượu nấm Linh Chi đỏ rất thích hợp cho nam giới phải giao tiếp, sử dụng bia rượu nhiều. Khi bạn sử dụng rượu nấm linh chi thay vì các loại rượu bia khác, sẽ bớt tác hại cho gan của bạn. Đồng thời nếu uống mõi ngày từ 1 – 2 cốc rượu nấm linh chi đỏ sẽ mang lại nhiều tác dụng hữu ích cho sức khỏe của bạn mỗi ngày.

* Cách ngâm rượu nấm linh chi đỏ như sau: cho 500 g nấm Linh Chi đỏ khô cùng với 10 lít rượu cho vào bình và đậy kín nắp, sau 10 ngày có thể bỏ ra uống được rồi, mỗi ngày uống 1 – 2 ly.

* Nếu bạn có thêm 50g lát cam thảo, 50g táo khố, 100ml mật ong cho vào ngâm cùng với rượu nấm linh chi nữa sẽ thật bỗ dưỡng.

IV./ Nấm Linh Chi đỏ nấu canh súp:

Nấm linh chi nấu súp

* Nấm linh chi đỏ còn được dùng để nấu canh thịt hoặc để chưng, hầm…làm thành một món súp nấm Linh Chi đỏ độc đáo có vị đắng nhưng tác dụng bồi bổ cơ thể rất hiệu quả nhất là với người mới ốm dậy, người già yếu. Sau khi bạn nấu nấm linh chi đỏ lấy nước như cách 1 hoặc 2 bạn cho vào nồi nấp súp như thông thường.

V./ Nấm linh chi đỏ dùng dưỡng da làm đẹp:

* Bột nấm Linh Chi đỏ trộn mật ong làm mặt nạ vào buổi tối bạn sẽ có một vẻ đẹp tự nhiên với làn da trắng hồng mịn màng đầy sức sống.

* Lời khuyên tham vấn: Khi dùng nấm linh chi đỏ, nếu bạn thấy cơ thể có những phản ứng bất thường, bạn nên tham vấn các chuyên gia y tế hay bác sỹ chuyên ngành.

*** Với những tác dụng sức khỏe và dược tính thật tuyệt vời của nấm linh chi thì bạn có lý do để tìm hiểu và dùng thử cho cả người già, trẻ em, người khỏe mạnh. Bạn có thể tìm mua nấm linh chi đỏ một cách dễ dàng qua các website hay các cửa hàng uy tín với giá cả phải chăng.

Read More

Hắc linh chi (nấm linh chi đen)

NẤM LINH CHI ĐEN

Hắc linh chi (hắc chi, nấm linh chi đen) có tên khoa học là Ganoderma Subresinosum, là một trong sáu loại nấm thuộc họ nấm lim, gồm:  hắc linh chi, bạch linh chi, hoàng linh chi, tử chi, thanh chi, xích chi (hồng linh chi). Hắc linh chi có vị mặn, tính lành, có chứa nhiều dược chất quý hiếm.

CÔNG DỤNG:

1. Tác dụng trong việc duy trì và ổn định huyết áp:

Chất  Polysaccharides có nhiều trong hắc linh chi có tác dụng trong việc duy trì và kiểm soát huyết áp, giúp huyết áp ở mức ổn định. Những người sử dụng  hắc chi thường xuyên có thể  tránh được nguy cơ mắc các bệnh về huyết áp…

 2. Tác dụng lưu thông máu:

- Các hoạt chất trong hắc linh chi sẽ làm giảm nồng độ cholesterol trong máu đồng thời giúp loại bỏ chất cholesterolđược tích tụ trong các thành mạch, tác dụng  làm sạch máu. Kết quả là máu lưu thông dễ dàng, không xảy ra tình trạng xơ vữa thành thành động mạch, giảm thiểu nguy cơ mắc các chứng bệnh nguy hiểm liên quan tới tim mạch, não.

- Chất Germanium trong loại nấm này thúc đẩy tế bào hấp thụ nhiều oxy hơn, giúp quá trình tuần hoàn và lưu thông máu hoạt động tốt hơn.

- Ngoài ra hắc chi còn có tác dụng trong việc điều hòa kinh nguyệt phụ nữ.

 3. Tác dụng trong việc tăng cường sự miễn dịch cơ thể:

- Nghiên cứu chỉ ra rằng chất Polysaccharides (Ganoderans A, B, C)  trong hắc linh chi giúp bồi bổ cơ thể, khiến cơ thể trở nên khỏe mạnh, từ đó tăng cường sự miễn dịch cơ thể, giúp cơ thể có khả năng phòng ngừa và tiêu diệt các tác nhân gây hại cho cơ thể như vi rút, vi khuẩn…Đặc biệt là khả năng tìm và tiêu diệt các tế bào ung thư, kìm hãm sự phát triển của tế bào HIV.

- Chất acid ganodermic trong nấm linh chi đen có tác dụng trong việc chống viêm, kháng khuẩn, sát trùng, chống dị ứng, chống viêm.

 4. Phòng ngừa và ngăn chặn quá trình lão hóa:

Nghiên cứu trên hắc linh chi cho thấy các dược chất Polysaccharides và Polypeptide trong loại nấm này có thể loại bỏ các gốc tự do đồng thời ngăn chặn quá trình oxy hóa của Lipit, giúp tăng số lượng các tế bào phân chia. Kết quả là quá trình lão hóa sẽ diễn ra chậm hơn, giảm sự xuất hiện của các nếp nhăn, duy trì sự trẻ trung, ngăn ngừa mụn nhọt.

 5. Tác dụng trong việc phòng ngừa và điều trị bệnh thiếu máu:

Các dược chất và hàm lượng sắt cao trong hắc chi giúp phòng ngừa bệnh thiếu máu, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bệnh đau đầu, mệt mỏi, giảm chức năng thần kinh, sa sút trí nhớ, tê bì tứ chi,…

6. Tác dụng hiệu quả trong phòng và điều trị bệnh tiểu đường:

Sử dụng hắc linh chi giúp kích thích quá trình sản sinh insulin, lượng insulin được bổ sung và duy trì ở mức ổn định, tránh tình trạng thiếu hụt insulin hoặc đề kháng với insulin, nguyên nhân chính gây ra bệnh tiểu đường (đái tháo đường).

 7. Tác dụng giải độc cho cơ thể:

Giúp lọc và loại bỏ các chất độc hại tồn tại trong cơ thể, bảo vệ gan, giúp gan và thận hoạt động hiệu quả hơn, phòng tránh được các bệnh như : sưng gan, ung thư gan, suy thận, sỏi thận,…

CÁCH DÙNG:

Có 2 cách dùng nấm Linh Chi đen thông dụng: Thái lát (xát lát) hoặc Nghiền thành bột.

1. Thái lát: Cách này phổ biến nhất.

- Cho 50g Linh chi vào ấm đun cùng với 1.000cc nước, đun khoảng 2 đến 3 phút rồi tắt lửa. Để ngâm như vậy trong vòng 5 phút rồi đun tiếp khoảng 30 phút bằng lửa nhỏ. Đun đến khi nước cạn còn khoảng 800cc thì ta được nước đầu tiên.

- Đun nước 2 và nước 3: Sau khi được nước đầu lấy lát Linh chi ra dùng kéo cắt nhỏ (khoảng 1cm) rồi đổ nước vào đun như khi lấy nước đầu. Đổ lẫn nước đầu nước 2 và nước 3 để được 2.400cc nước linh chi rồi cho vào bình và bảo quản trong tủ lạnh.

- Cách dùng: Một ngày 240cc chia thành 80 đến 120cc, dùng 2 đến 3 lần.

- Sau khi được nước 3 lấy bã Linh chi phơi khô đun lấy nước dùng để tắm, rất tốt cho da và tóc.

2. Nghiền thành bột: (Linh chi rất khó nghiền vì sẽ bông lên).

Cho vào tách hãm bằng nước thật sôi trong 5 phút sau đó uống nước, ăn cả bã. Cách này có thể làm người dùng hơi khó chịu vì sự không tan của nó, nhưng đây là cách dùng tốt nhất theo khuyến cáo của các nhà khoa học

Chú ý thêm về cách dùng nấm linh chi:

- Nấm Linh Chi được dùng tốt nhất vào buổi sáng lúc bụng đói. Uống nhiều nước làm tăng công hiệu của nấm Linh Chi vì giúp cơ thể thải ra những chất độc.

- Vitamin C cũng được khuyên nên dùng chung với nấm Linh Chi vì nó giúp cơ thể hấp thu mạnh hơn những dược chất hảo hạng có trong Linh Chi. Các nghiên cứu cho thấy sinh tố C biến polysaccarides phức tạp thành những thành phần nhỏ hơn, làm cho cơ thể hấp thụ dễ dàng hơn.

- Linh chi có vị đắng nên khi đun có thể cho thêm cam thảo hoặc táo tàu sẽ dễ uống hơn.

Read More

Giới thiệu về nấm linh chi

1 Tổng quan về nấm Linh Chi

Hình 1: Nấm Linh Chi

 Linh chi là vị thuốc quý đã được loài người nghiên cứu sử dụng từ lâu đời. Trong sách "Thần nông bản thảo" - một dược thư cổ của Trung Quốc cách đây hơn 2.000 năm cũng ghi lại khá nhiều tác dụng chữa bệnh của linh chi. Linh chi còn có nhiều tên khác như thuốc Thần tiên, nấm Trường thọ, cỏ Trường sinh v.v... Xưa kia linh chi chỉ được khai thác trong thiên nhiên nên nó là loại thuốc quý, hiếm và rất đắt tiền. Giá một lạng linh chi còn đắt hơn một lạng vàng ròng nên chỉ dành để tiến vua, chúa hoặc bán cho những người giàu có.

Linh chi (Ganoderma) có chu trình sống giống các loại nấm đảm khác, vị trí phân loại như sau:

Ngành: Eumycote

-         Bộ: Polyporales

-         Chi: Ganoderma

-         Lớp: Basidiomycetes

-         Họ: Ganodermataceae

-         Loài: Ganoderma lucidum

Có 2 nhóm lớn là: Cổ linh chi và linh chi.

Cổ linh chi:

Là các loài nấm gỗ không cuống (hoặc cuống rất ngắn) có nhiều tầng (mỗi năm thụ tầng lại phát triển thêm một lớp mới chồng lên). Mũ nấm hình quạt, màu từ nâu xám đến đen sẫm, mặt trên sù sì thô ráp. Chúng sống ký sinh và hoại sinh trên cây gỗ trong nhiều năm (đến khi cây chết thì nấm cũng chết). Vì vậy các nhà bảo vệ thực vật xếp cổ linh chi vào nhóm các tác nhân gây hại cây rừng, cần khống chế. Cổ linh chi mọc hoang từ đồng bằng đến miền núi ở khắp nơi trên thế giới. Trong rừng rậm, độ ẩm cao, cây to thì nấm phát triển mạnh, tán lớn. Ở Việt Nam đã phát hiện trong rừng sâu Tây Nguyên có những cây nấm cổ linh chi lớn, có cây tán rộng tới hơn 1 mét, nặng hơn 40kg.

Tên khoa học: Ganoderma applanatum (Pers) Past. Cổ linh chi có hàng chục loài khác nhau.

Hình 2: Cổ linh chi

Linh chi:

Là các loài nấm gỗ mọc hoang ở những vùng núi cao và lạnh ở các tỉnh Tứ Xuyên, Quảng Tây, Quảng Ðông (Trung Quốc). Nấm có cuống, cuống nấm có màu (mỗi loài có một màu riêng như nâu, đỏ vàng, đỏ cam). Thụ tầng màu trắng ngà hoặc màu vàng. Mũ nấm có nhiều hình dạng, phổ biến là hình thận, hình tròn. Mặt trên bóng. Nấm hơi cứng và dai.

Tên khoa học: Ganoderma lucidum (Leyss ex Fr) Kart (Linh chi có rất nhiều loài khác nhau). Sách Bản thảo cương mục (in năm 1595) của Lý Thời Trân, đại danh y Trung Quốc đã phân loại linh chi theo màu sắc thành 6 loại, mỗi loại có công dụng chữa bệnh khác nhau:

-         Loại có màu vàng gọi là Hoàng chi hoặc Kim chi.

-         Loại có màu xanh gọi là Thanh chi.

-         Loại có màu trắng gọi là Bạch chi hay Ngọc chi.

-         Loại có màu hồng, màu đỏ gọi là Hồng chi hay Ðơn chi hoặc Xích chi.

-         Loại có màu đen gọi là Huyền chi hay Hắc chi.

-         Loại có màu tím gọi là Tử chi.

Ði đầu về trồng nấm Linh Chi là các nhà khoa học Nhật Bản, năm 1972 đã trồng thí nghiệm nấm linh chi đạt kết quả tốt. Sau đó là Hàn Quốc, Trung Quốc. Ở Việt Nam, Viện Dược liệu - Hà Nội đã trồng nấm linh chi (giống Trung Quốc) thành công vào năm 1978. Chín năm sau, năm 1987, các nhà khoa học thuộc Ðại học khoa học tự nhiên đã chọn được giống linh chi mọc hoang ở rừng núi Lâm Ðồng để nhân giống và đưa vào sản xuất tại trại trồng nấm linh chi của Xí nghiệp Dược phẩm TW 24, đạt kết quả tốt vào năm 1988.

Ngày nay nhiều nước trên thế giới như Thái Lan, Malaysia, Mỹ... đã sản xuất nấm cùng các chế phẩm linh chi làm thuốc và thực phẩm dưỡng sinh.

Chất lượng của nấm linh chi trồng phụ thuộc vào 2 điều kiện chính, đó là:

- Giống thuần chủng, không bị lai tạp.

Thành phần dinh dưỡng và điều kiện môi trường cho nấm sinh sản phát triển (đây là bí mật công nghệ của từng nhà sản xuất). Có 2 loại giá thể chính để trồng nấm linh chi là mạt cưa và khúc gỗ chôn xuống đất. Ở Việt Nam người ta trồng linh chi bằng mạt cưa cao su đựng trong túi.

Ở Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản người ta trồng linh chi bằng khúc gỗ chôn dưới đất, sau 6-7 tháng sẽ thu hoạch, nấm có đường kính lớn, mỗi cây nấm sau khi sấy khô đạt 200-400g (loại to).

Cách đây hàng ngàn năm, nấm Linh Chi đã được dùng để làm thuốc. Các sách dược thảo của nhiều triều đại ở Trung Quốc đều ghi nhân Linh Chi được sử dụng làm thuốc từ lâu đời. Sách “Thần nông bản thảo” đã nói: “Linh chi là thuốc kết tinh được cái quý của mây mưa trên núi cao, cái tinh của ngũ hành trong ngày đêm mà khoe năm sắc nên có thể giữ sức khoẻ cho các bậc đế vương”. Đến đời Minh (năm 1590) trong sách “Bản thảo cương mục”, tác giả Lý Thời Trân đã mô tả 6 loại Linh Chi và khái quát tác dụng trị liệu của Linh Chi: Linh Chi đều có tính bình, không độc, có tác dụng làm tăng trí nhớ, dưỡng tim, bổ gan khí, an thần, chữa trị tức ngực. Với hệ hô hấp có tác dụng ích phổi, thông mũi, chữa ho nghịch hơi, an thần, ích tỳ khí. Nấm Linh Chi còn có các tác dụng chữa trị chứng bí tiểu, bổ thận khí, chữa trị đau nhức khớp xương, gân cốt… Nấm Linh Chi được Lý Thời Trân coi như một loại thần dược: Ăn nhiều lần cơ thể nhẹ đi mà không già, sống lâu như thần tiên.

Theo cách diễn đạt truyền thống của người phương Đông, các tác dụng cụ thể của nấm Linh Chi được tập hợp vào những mặt tác dụng lớn như sau:

-  Kiện não (làm sáng suốt, minh mẫn)

-         Bảo can (bảo vệ gan)

-         Cường tâm (thêm sức cho tim)

-         Kiện vị (củng cố dạ dày và hệ tiêu hoá)

-         Cường phế (thêm sức cho phổi, hệ hô hấp)

-         Giải độc (giải toả trạng thái nhiễm độc)

-         Giải cảm (giải toả trạng thái dị cảm)

-         Trường sinh (sống lâu tăng tuổi thọ).

Qua phân tích các hoạt chất về mặt dược tính, dược lý và sử dụng nấm Linh Chi, người ta thấy Linh Chi có tác dụng rất tốt với các bệnh:

* Đối với bệnh về hệ tim mạch:

     Nấm Linh Chi có tác dụng điều hoà, ổn định huyết áp. Khi dùng cho người huyết áp cao, nấm Linh Chi không làm tăng mà làm giảm bớt, dùng nhiều thì huyết áp ổn định. Đối với những người suy nhược cơ thể, huyết áp thấp thì nấm Linh Chi có tác dụng nâng huyết áp lên gần mức dễ chịu nhờ cải thiện, chuyển hoá dinh dưỡng. Đối với bệnh nhiễm mỡ, xơ mạch, dùng nấm Linh Chi có tác dụng giảm cholesterol toàn phần, làm tăng nhóm lipoprotein tỷ trọng cao trong máu, làm giảm hệ số sinh bệnh. Nấm Linh Chi làm giảm xu thế kết bờ của tiểu cầu, giảm nồng độ mỡ trong máu, giảm co tắc mạch, giải toả cơn đau thắt tim.

* Đối với các bệnh về hô hấp:

     Nấm Linh Chi đem lại kết quả tốt, nhất là với những ca điều trị viêm phế quản dị ứng, hen phế quản tới 80% có tác dụng giảm và làm nhẹ bệnh theo hướng khỏi hẳn.

* Đối với hệ tuần hoàn:

     Ổn định huyết áp, lọc sạch máu tăng cường tuần hoàn máu, giảm mệt mỏi, hỗ trợ thần kinh, chống đau đầu và tứ chi, điều hoà kinh nguyệt, làm da dẻ hồng hào chống các bênh ngoài da như dị ứng, trứng cá

Ngoài ra nấm Linh Chi còn có tác dụng tốt tới các bệnh gan mãn tính mới phát, nâng cao chức năng gan, ổn định đường huyết ở những người bị bệnh đái tháo đường. Các tác giả ở Đài Loan dùng Linh Chi trồng trên gỗ long não điều trị ung thư cho kết quả rất tốt - khối u tiêu biến hoàn toàn. Trên cơ sở nguyên lý hiệu dụng là do nấm Linh Chi làm tăng và khôi phục hệ miễn dịch. Hàng năm doanh thu của các chế phẩm chống ung thư điều chế từ các loài nấm Linh Chi ở Đài Loan đạt trên 350 triệu USD.
Để sử dụng nấm Linh Chi chữa bệnh, người ta thường dùng một số cách như sau:

Cách sử dụng:

* Thái lát:

(Cách này phổ biến nhất)

 Cho 50g Linh chi và 1 ít Cam Thảo vào ấm đun cùng với 1L nước, đun khoảng 2~3 phút rồi tắt lửa. Để ngâm như vậy trong vòng 5 phút rồi đun tiếp khoảng 30 phút bằng lửa nhỏ đến khi nước cạn còn khoảng 0.8L thì ta được nước đầu tiên. Sử dụng lại 2 - 3 lần.

Sau khi được nước 3 lấy bã Linh chi phơi khô đun lấy nước 4 hoặc dùng để tắm, rất tốt cho da và tóc.

* Nghiền thành bột:

Cho vào tách hãm bằng nước thật sôi trong 5 phút sau đó uống hết cả bã.(Có thể làm người dùng hơi khó chịu vì sự không tan  của nó, nhưng đây là cách dùng tốt nhất  theo khuyến cáo của các nhà khoa học.)

* Ngâm rượu:

Thái lát trước khi ngâm. Ngâm 100g Linh Chi với 2L rượu loại ngon. Sau 1 tháng có thể sử dụng. Nên ngâm kết hợp với Táo tàu và mật ong để tăng hương vị.

2 Tình hình phát triển trồng nấm trên thế giới:

Hiện nay, bên cạnh một số nấm được nuôi trồng truyền thống lâu đời ở châu Âu, châu Mỹ, còn nhiều loại nấm ăn được nghiên cứu nuôi trồng làm thực phẩm. Nếu tính về sản lượng thì tốc độ tăng hàng năm. Nấm trồng không những là sản phẩm của các nước nông nghiệp, mà còn phát triển ở các nước công nghiệp.. Ở châu Âu, nghệ trồng nấm đã trở thành một ngành công nghiệp lớn được cơ giới hóa toàn bộ nên năng suất và sản lượng rất cao. Năm 1983, Pháp sản xuất được 200.000 tấn nấm tươi nhưng chỉ có khoảng 6000 người trồng.

Nhật là nước có sản lượng nấm cao nhất thế giới. Ở châu Á, trồng nấm còn mang tính thủ công nhiều, năng suất không cao, chủ yếu sản xuất ở qui mô gia đình với số đông nên tổng sản lượng lớn. Chỉ trong 10 năm, diện tích trồng nấm của Đài Loan tăng hơn 900 lần, từ 13.200 m² năm 1957 đến hơn 12 triệu m² năm 1967. Trung Quốc bắt đầu trồng nấm từ năm 1973, nhưng đến năm 1980 diện tích đã đạt 20 triệu m² và sản lượng đứng hàng thứ 3 trên thế giới.

Nhìn chung nghề trồng nấm phát triển mạnh và rộng khắp, nhất là trong 20 năm trở lại đây.

3 Tình hình phát triển nấm ở Việt Nam và tiềm năng:

Sự phát triển của nghề trồng nấm có nhiều nguyên nhân, như sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, sự bùng nổ của công nghệ thông tin và sự hình thành các hiệp hội nấm. Tuy nhiên vấn đề chủ yếu vẫn là hiệu quả của nấm trồng. Một ngành nuôi trồng chỉ sử dụng nguyên liệu chính là phế liệu của ngành nông, công nghiệp như bã mía, bông thải, mạt cưa… ít bị cạnh tranh bởi những ngành khác, nhưng sản phẩm lại là nguồn thực – dược phẩm rất quí.

Ngành nuôi trồng nấm hiện nay rất dễ phát triển vì các lý do sau:

-         Điều kiện thiên nhiên ưu đãi, nhất là các tỉnh phía Nam. Chênh lệch nhiệt độ giữa tháng lạnh và tháng nóng không nhiều lắm, nên có thể trồng nấm quanh năm. Điều kiện độ ẩm cao thuận lợi cho nấm phát triển. Độ ẩm thấp nhất trung bình ở thành phố Hồ Chí Minh cũng không nhỏ hơn 80%.

-         Nguồn nguyên liệu dồi dào, mỗi năm khai thác khoảng 3,5 triệu m³, nếu chế biến sản phẩm sẽ cung cấp lượng mạt cưa khổng lồ cho ngành trồng nấm, chưa kể các phế liệu khác cũng chiếm số lượng rất lớn như cùi bắp (cùi ngô), bã mía, bông thải…

-         Lực lượng lao động nhàn rỗi khá đông, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp (chiếm 80% dân số cả nước), nếu tham gia trồng nấm thì sản lượng sẽ rất lớn.

-         Nhiều nơi có truyền thống trồng nấm lâu đời như Bình Chánh (Tp HCM), Long An… hoặc đang phát triển nghề nấm như Cần Thơ, Sóc Trăng, Long Khánh, Hóc Môn (Tp HCM)…bên cạnh một đội ngũ kỹ thuật được rèn luyện trong thực tế ngày càng nhiều, sẽ là hạt nhân thúc đẩy phong trào trồng nấm lan rộng.

-         Ngành chế biến và xuất khẩu nấm đang ở bước đầu với lợi nhuận tương đối, khả dĩ khuyến khích được người trồng nấm.

Tóm lại, phát triển ngành trồng nấm ở nước ta hiện nay là điều tất yếu. Nó không chỉ giải quyết vấn đề về lao động mà còn đem lại của cải cho xã hội. Tuy nhiên để nghề trồng nấm nhanh chóng phát triển ở nước ta, bên cạnh sự vận động theo nhu cầu xã hội, cần có nhiều đầu tư về mặt khoa học như giống nấm, kỹ thuật nuôi trồng, vấn đề phòng bệnh, chế biến sản phẩm, cung cấp thông tin cũng như huấn luyện kỹ thuật trồng nấm và nhất là có chính sách ưu đãi cho người trồng nấm như cho vay vốn ưu đãi, miễn giảm thuế…

 4 Tác dụng của nấm Linh Chi

Không phải chỉ đến khi Tần Thủy Hoàng phái ngự y Lư Sinh tìm thuốc trường sinh bất tử ở biển Đông thì linh chi mới có mặt trong lịch sử y học. Từ nhiều ngàn năm nay, linh chi chiếm vị trí cao nhất trong cổ thư Trung Quốc. Vì thế, nó không còn xa lạ với thầy thuốc bốn phương và từ lâu đã có tên chính thức trong dược điển của Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc… như một phương thuốc trị ung thư.

Không chỉ được trọng dụng ở Á Đông, linh chi hiện là một trong những đề tài nghiên cứu và ứng dụng nóng bỏng của ngành y dược Âu Mỹ. Y học phương Tây ắt hẳn phải có động cơ chính đáng khi tìm về một dược liệu ở bên kia chân trời.

Tuy được xếp vào nhóm thuốc bổ thượng phẩm của Trung y nhưng giá trị bổ dưỡng của linh chi không đồng nghĩa với tác dụng kiến tạo kiểu “vai u thịt bắp” mà miếng thịt hay quả trứng mang lại. Đã có không biết bao nhiêu người sử dụng linh chi cảm thấy khỏe hơn, ăn ngon, ngủ yên; nhưng khi phân tích thì linh chi không có chất đạm cần thiết cho cấu trúc của tế bào, không chứa chất cải thiện chức năng tiêu hóa, cũng không mang hoạt chất có tính an thần. Khả năng nâng đỡ tổng trạng của linh chi là một thực tế không thể chối cãi, không chỉ căn cứ vào cảm giác chủ quan của người bệnh, mà dựa trên các tiêu chuẩn khoa học khách quan với định lượng rõ ràng, theo kết quả của hàng trăm công trình nghiên cứu tại nhiều học viện từ Á sang Âu. Nếu vậy, linh chi tác dụng theo cơ chế nào?

Cấu trúc độc đáo của linh chi chính là thành phần khoáng tố vi lượng đủ loại, trong đó một số khoáng tố như germanium, vanadium, crôm… Chúng đã được khẳng định là nhân tố quan trọng cho nhiều loại phản ứng chống ung thư, dị ứng, lão hóa, xơ vữa, đông máu nội mạch, giúp điều chỉnh dẫn truyền thần kinh, bảo vệ cấu trúc của nhân tế bào. Có căn bệnh nào hiện nay thoát khỏi ảnh hưởng của các yếu tố bệnh lý vừa kể?

Với thành phần độc đáo như vừa tả, linh chi phục hồi cơ thể bằng cơ chế tác dụng gián tiếp. Trái với chức năng cung cấp dưỡng chất theo kiểu “thiếu thì bổ sung” của các loại thuốc bổ thông thường, linh chi hữu ích cho cơ thể nhờ chọn con đường vận hành khéo léo và linh động hơn nhiều qua kiểu đòn bẩy. Nó một mặt thanh lọc cơ thể toàn diện và đồng bộ qua tác dụng lợi tiểu và lợi mật, một mặt kích thích nhiều chuỗi phản ứng sinh hóa trong cơ thể nhờ vai trò xúc tác của khoáng tố vi lượng. Linh chi khéo léo đánh thức sức đề kháng của cơ thể để từ đó điều chỉnh các rối loạn chức năng, làm lành các tổn thương cơ quan, phục hồi hệ miễn dịch. Một khi hội đủ 3 điều kiện vừa kể thì cơ thể rất khó bệnh, con người chậm già. Người xưa đâu có quá lời khi xếp linh chi vào nhóm thuốc cải lão hoàn đồng!

Nếu dựa vào hàng trăm báo cáo chuyên đề trong các hội nghị quốc tế về hiệu quả của linh chi thì vấn đề đặt ra “linh chi có tác dụng hay không” quả là thừa. Nếu căn cứ vào con số bệnh nhân từ Đông sang Tây đã và đang được điều trị rất hài lòng với linh chi, thì mọi thắc mắc về cơ sở khoa học của linh chi không còn cần thiết. Nhưng có một điều chắc chắn: Linh chi không phải là thần dược giúp sống lâu trăm tuổi, trẻ mãi không già như quảng cáo hoặc ảo vọng của bạo chúa họ Tần. Trên nền tảng tri thức khoa học, nếu biết cách áp dụng linh chi, đó sẽ là một trong các phương tiện hữu hiệu và an toàn để tăng cường sức đề kháng cơ thể trong cuộc sống đầy căng thẳng và ô nhiễm môi trường nặng nề của thế kỷ 21.

Read More